na dobrą sprawę nie, usunąłem nawet wszystkie elementy sceny i wszystko co możliwe narzędziami do czyszczenia a projekt nadal zapisywał się potwornie długo. Co więcej sprawa dotyczyła tylko tego jednego w takim stopniu (w reszcie pomogło czyszczenie animacji itd.).
Z ciekawostek po przesiadce na nowszego maxa czas nadal jest długi ale zauważalnie szybszy niż w starszej :)
zauważyłem też, że przy renderze w nowszej wersji wyskakuje błąd v-ray jakiejś mapy, natomiast uporczywe szukanie jej nie odniosło skutku, słowem nie występowała w projekcie a pokazywało, że jest niepoprawna. Być może tu leży przyczyna.